องค์ความรู้และแหล่งเรียนรู้เกี่ยวกับพระราชกรณียกิจสวนเกษตรแบบพื้นที่สูงการทำเกษตรบนพื้นที่สูงเพื่อความยั่งยืนการสาธิตการนำองค์ความรู้ด้านการผลิตพืชแบบครบวงจรของโครงการหลวงมาประยุกต์ใช้ ตามแบบปฏิบัติในพื้นที่ขยายผลที่ทางสถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน) ได้ดำเนินงานในชื่อ โครงการพัฒนาพื้นที่สูงแบบโครงการหลวง ทั้งหมด 44 แห่ง มีเป้าหมายเพื่อสร้างอาชีพและเสริมรายได้ให้เกษตรกรบนพื้นที่สูงอย่างยั่งยืน โดยใช้วิธีวิจัยและพัฒนาร่วมกับเกษตรกรในด้านการผลิตและการตลาด บนพื้นฐานการมีส่วนร่วมของเกษตรกร องค์ความรู้และแหล่งเรียนรู้เกี่ยวกับพระราชกรณียกิจสวนเกษตรทฤษฎีใหม่การทำเกษตรทฤษฎีใหม่ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงสวนเกษตรทฤษฎีใหม่ อุทยานหลวงราชพฤกษ์ มีพื้นที่ทั้งหมดประมาณ 8 ไร่ เป็นสวนสาธิตการทำเกษตรทฤษฎีใหม่ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ในขั้นที่ 1 การผลิต หรือขั้นพื้นฐาน ซึ่งเป็นแนวทางปฏิบัติสำหรับเกษตรกรรายย่อยที่มีพื้นที่จำกัด ประมาณ 8 - 15 ไร่ ให้มีน้ำใช้ในการเกษตรอย่างพอเพียงตลอดปี โดยเกษตรกรสามารถเลี้ยงตนเองได้ (Self sufficency) ในระดับครัวเรือน ให้มีผลผลิตเพียงพอสำหรับบริโภคกันในครอบครัวได้ตลอดทั้งปี โดยมีการจัดสรรพื้นที่ทำกินออกเป็นสัดส่วนเป็นสูตร 30:30:30:10 ซึ่งสูตรดังกล่าวเป็นสัดส่วนโดยประมาณซึ่งอาจปรับเปลี่ยนได้ตามความเหมาะสมกับสภาพ และเงื่อนไขของพื้นที่ http://www.royalparkrajapruek.org/Park/view/50 องค์ความรู้และแหล่งเรียนรู้เกี่ยวกับพระราชกรณียกิจสวนป่า 3 อย่าง ประโยชน์ 4 อย่างการปลูกป่า 3 อย่าง ได้ประโยชน์ 4 อย่าง และการสร้างฝายชะลอความชุ่มชื้นสวนป่า 3 อย่าง ประโยชน์ 4 อย่าง ในอุทยานหลวงราชพฤกษ์ มีพื้นที่จัดแสดงสาธิตประมาณ 6 ไร่ เป็นการสาธิตและจัดแสดงการปลูกป่า 3 อย่าง ประโยชน์ 4 อย่าง เพื่อเป็นแนวทางในการศึกษาเรียนรู้ในการพัฒนาพื้นที่ของเกษตรกร ตามแนวทางในการผสมผสานการอนุรักษ์ ดิน น้ำ ป่า และการฟื้นฟูทรัพยากรป่าไม้ ควบคู่กับความต้องการด้านเศรษฐกิจ พร้อมกับการพัฒนาคุณภาพชีวิตของชุมชน หลักการสำคัญคือปลูกพรรณไม้ 3 อย่าง ได้ประโยชน์ 4 อย่าง ก็จะทำให้ชุมชน พอกิน พอใช้ พออยู่ พอร่มเย็นได้ องค์ความรู้และแหล่งเรียนรู้เกี่ยวกับพระราชกรณียกิจนิทรรศการบัวบาทยาตรา การเผยแพร่พระราชกรณียกิจของพระมหากษัตริย์ไทยและพระบรมวงศ์ เพื่อให้ประชาชนชาวไทยได้น้อมสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณที่สถาบันพระมหากษัตริย์ไทยได้ทรงบำเพ็ญพระราชกรณียกิจนานัปการตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน เช่น โครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริต่างๆ และพระราชทานแนวทางการดำเนินชีวิต จนทำให้ประเทศไทยมีความเจริญรุ่งเรืองทัดเทียมกับอารยะประเทศ ประชาชนมีความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น เป็นการนำเสนอพระราชกรณียกิจของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เคียงคู่สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ตลอดระยะเวลา 70 ปีแห่งการครองราชย์ เชื่อมโยงกับพระราชดำรัสของทั้งสองพระองค์ รวมทั้งโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริต่างๆ ในรูปแบบ Interactive Exhibition แบ่งเป็น 7 ทศวรรษแห่งการทรงงาน ได้แก่ ทศวรรษที่ 1 (พ.ศ. 2489-2499) แสงทองปณิธาน, ทศวรรษที่ 2 (พ.ศ. 2499-2509) ทดลองงานการแก้ไข, ทศวรรษที่ 3(พ.ศ. 2509-2519) พระเทโสที่รินไหล, ทศวรรษที่ 4 (พ.ศ.2519-2529) เพื่อแผ่นดินปวงประชา, ทศวรรษที่ 5 (พ.ศ. 2529-2539) สืบคืนวันวัฒนา, ทศวรรษที่ 6 (พ.ศ. 2539-2549) อเนกสุขอนันต์ค่า และทศวรรษที่ 7 (พ.ศ. 2549-2559) พระมหากรุณาธิคุณสถิตสถาพร องค์ความรู้และแหล่งเรียนรู้เกี่ยวกับพระราชกรณียกิจนิทรรศการ “ธ สถิตในดวงใจไทยตราบนิจนิรันดร์” การเผยแพร่พระราชกรณียกิจของพระมหากษัตริย์ไทยและพระบรมวงศ์ ในการทรงงานในพื้นที่ภาคเหนือโดยเฉพาะจังหวัดเชียงใหม่ และภาพการถวายความอาลัยพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรเป็นนิทรรศการถวายความอาลัยพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร แบ่งส่วนการจัดแสดงเป็น 4 โซน คือ 1. จัดแสดงภาพการทรงงานเพื่อพสกนิกรในจังหวัดเชียงใหม่ นำเสนอภาพถ่ายการเสด็จพระราชดำเนินเยือนจังหวัดเชียงใหม่ และการทรงงานเพื่อพสกนิกรในจังหวัดเชียงใหม่ในระหว่างปี พ.ศ. 2501 – 2542 จำนวน 55 ภาพ 2. นำเสนอภาพเงาบนจอผ้า ศิลปะลายเส้นซิลลูเอท เล่าเรื่องราวการทรงงานต่างๆ ซึ่งแสดงถึงพระอัจริยภาพของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร 3. นำเสนอวีดีทัศน์ การทำดีเพื่อพ่อ และการจัดพิธีถวายความอาลัยจากหน่วยงานต่างๆ ประกอบบทเพลงพระราชนิพนธ์ และเพลงเทิดพระเกียรติจากศิลปินทั่วประเทศ 4. นำเสนอภาพถ่ายเหตุการณ์สำคัญที่แสดงถึงความจงรักภักดีของประชาชนทุกหมู่เหล่าและหน่วยงานต่างๆจัดถวายขึ้นอย่างสมพระเกียรติในจังหวัดภาคเหนือ เช่น การจัดพิธีถวายความอาลัย การแปรอักษร และการทำดีเพื่อพ่อ จำนวน 47 ภาพ องค์ความรู้และแหล่งเรียนรู้เกี่ยวกับพระราชกรณียกิจนิทรรศการโครงการหลวงเรียนรู้งานพัฒนาพื้นที่สูงของโครงการหลวง จากจุดเริ่มต้นของการ ช่วยชาวเขา ช่วยชาวเรา ช่วยชาวโลก ประวัติความเป็นมาของมูลนิธิโครงการหลวง หลักการดำเนินงานบนพื้นที่สูง และการต่อยอดงานโครงการหลวงของสถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน)นิทรรศการเสมือนจริงเรียนรู้งานพัฒนาพื้นที่สูงของโครงการหลวง จากจุดเริ่มต้นของการ ช่วยชาวเขา ช่วยชาวเรา ช่วยชาวโลก ประวัติความเป็นมาของมูลนิธิโครงการหลวง หลักการดำเนินงานบนพื้นที่สูง และการต่อยอดงานโครงการหลวง ผ่านนิทรรศการทั้ง 4 โซน โซนที่ 1 ช่วยชาวเขา ช่วยชาวเรา ช่วยชาวโลก นำเสนอจุดเริ่มต้นของ "โครงการหลวง" โซนที่ 2 จากเขาสู่เรา โครงการหลวง นำเสนอเส้นทางการทำงานกว่า 50 ปี ของโครงการหลวง โซนที่ 3 หว่านเมล็ดพันธุ์ โครงการหลวงบนดอยสูง นำเสนอผลิตผลทางการเกษตรที่หลากหลายของโครงการหลวง ซึ่งผ่านการวิจัยและพัฒนาอย่างต่อเนื่องจนกระทั่งประสบความสำเร็จ กลายเป็นแหล่งรายได้ทดแทนการปลูกฝิ่นให้กับราษฎรชาวไทยภูเขา โซนที่ 4 สืบสาน รักษา ต่อยอด เรียนรู้แนวทางปฏิบัติพระราชทาน 1) ลดขั้นตอน 2) ปิดทองหลังพระ 3) เร็วๆเข้า 4) ช่วยเขาให้ช่วยตนเอง อีกทั้งนำเสนอ “รูปแบบการพัฒนาพื้นที่สูงตามแบบโครงการหลวง”หรือ “โครงการหลวงโมเดลเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน” องค์ความรู้และแหล่งเรียนรู้เกี่ยวกับพระราชกรณียกิจธ ทรงพระเมตตา ปวงประชาอยู่ร่มเย็น การเผยแพร่พระราชกรณียกิจของพระมหากษัตริย์ไทยทั้ง 10 รัชกาล ผ่านประติมากรรม 10 ผลงานผลงานประติมากรรม “เทิดพระเกียรติในบูรพกษัตริย์ไทยแห่งราชวงศ์จักรี” เป็นสื่อในการเผยแพร่พระราชกรณียกิจสำคัญ และรำลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณของพระมหากษัตริย์ไทยในราชวงศ์จักรีที่ได้ทรงนำพาประเทศชาติให้เป็นปึกแผ่น และเจริญรุ่งเรืองตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน ให้ผู้ที่สนใจทั้งชาวไทย และต่างประเทศได้เรียนรู้เข้าใจ และสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณ องค์ความรู้และแหล่งเรียนรู้เกี่ยวกับพระราชกรณียกิจอาคารจำลองห้องทรงงานและชีวประวัติการถวายงานของหม่อมเจ้าภีศเดช รัชนี ประธานมูลนิธิโครงการหลวงแหล่งเผยแพร่และเรียนรู้พระประวัติ การทรงงาน และการถวายงานของหม่อมเจ้าภีศเดช รัชนี เพื่อระลึกถึงพระกรุณาของหม่อมเจ้าภีศเดช รัชนี ที่ทรงมีต่ออุทยานหลวงราชพฤกษ์ สถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน)หม่อมเจ้าภีศเดช รัชนี ทรงเป็นผู้ติดตามใกล้ชิด ถวายงานพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร (รัชกาลที่ 9) มาตั้งแต่ครั้งยังดำรงพระอิสริยยศเป็นสมเด็จพระอนุชาธิราชในรัชกาลที่ 9 และเคยดำรงตำแหน่ง “ประธานมูลนิธิโครงการหลวง” มาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2515-2560 ทำให้ชาวไทยภูเขามีอาชีพและรายได้เลี้ยงตนเองและครอบครัวได้อย่างยั่งยืน จากความยั่งยืนบนพื้นที่สูง ท่านทรงเผยแพร่ความรู้ ความรักสู่คนพื้นราบ ทรงร่วมสร้างเกียรติประวัติให้กับประเทศไทยในการจัดงานงานมหกรรมพืชสวนโลกเฉลิมพระเกียรติฯ ราชพฤกษ์ 2549 และก่อให้เกิดอุทยานหลวงราชพฤกษ์ในปัจจุบัน ในอาคารแบ่งเป็น 3 ส่วน ส่วนที่ 1 : จำลองห้องรับแขก..จัดแสดงให้เห็นถึงสิ่งที่ทรงมอบและวางแนวทางให้กับอุทยานหลวงราชพฤกษ์ ส่วนที่ 2 : จำลองห้องทรงงาน..จัดแสดงการทรงงานที่เกี่ยวกับโครงการหลวง ส่วนที่ 3 : จำลองห้องพักพระอริยาบท..จัดแสดงพระประวัติ จำลองห้องสมุด และจัดแสดงหนังสือที่ท่านทรงนิพนธ์ องค์ความรู้และแหล่งเรียนรู้เกี่ยวกับความหลากหลายทางชีวภาพและสิ่งแวดล้อมสวนกล้วยไม้ความหลากหลายของพรรณไม้ในสวนกล้วยไม้และไม้ดอกเมืองหนาวในเรือนไม้ดอกสวนกล้วยไม้เป็นพื้นที่รวบรวมและจัดแสดงความหลากหลายของกล้วยไม้ เพื่อการอนุรักษ์ ศึกษาเรียนรู้ลักษณะ การปรับตัว และความสวยงามของกล้วยไม้กลุ่มต่างๆ โดยรวบรวมกล้วยไม้กว่า 800 ชนิด จัดแสดงไว้บนพื้นที่ 6,000 ตารางเมตร แบ่งออกเป็น 2 ส่วน ได้แก่ สวนกล้วยไม้พันธุ์แท้ที่ออกดอกตามฤดูกาลปีละ 1 ครั้ง และสวนหย่อมกล้วยไม้ซึ่งเป็นสวนที่มีน้ำตก ลำธาร จัดตกแต่งสวนประดับด้วยกล้วยไม้ทั้งพันธุ์แท้ พันธุ์ลูกผสมและไม้ดอกไม้ประดับนานาชนิด โดยกล้วยไม้ส่วนมากจะเป็นกลุ่มสกุลหวาย ช้าง ม็อคคาร่า เอื้องดิน แวนด้า และฟาแลนนอปซิส เรือนไม้ดอก เป็นอาคารกระจกพื้นที่ 290 ตรม. รวบรวมและจัดแสดงไม้ดอกเมืองหนาว ซึ่งเป็นพรรณไม้ที่ทางโครงการหลวงและ สวพส. ส่งเสริมให้เกษตรกรบนพื้นที่สูงปลูกเป็นอาชีพเพื่อสร้างรายได้ ภายในควบคุมอุณหภูมิให้มีค่าอยู่ประมาณ 20-25 องศาเซลเซียส ความชื้นสัมพัทธ์ประมาณ 70-80 % พรรณไม้เมืองหนาวที่นำมาจัดแสดง เช่น อะซาเลีย (Azalia) หรือ กุหลาบพันปี เจอราเนียม (Geranium) ฟูเซีย (Fuchsia) หรือโคมญี่ปุน ดอกรักเร่ (Dahlia) ที่ปัจจุบันเปลี่ยนชื่อเป็น ดอกรักแรก บีโกเนียดอก คาเมเลีย (Camellia) ดอกสีแดงและสีขาว ซึ่งเป็นพืชวงศ์ชา กลุ่มชาประดับที่เน้นความสวยงามของดอก http://www.royalparkrajapruek.org/Park/view/5 องค์ความรู้และแหล่งเรียนรู้เกี่ยวกับความหลากหลายทางชีวภาพและสิ่งแวดล้อมสวนไม้ผลการปลูกและดูแลไม้ผลเขตร้อน การปลูกไม้ผลในโรงเรือนสวนไม้ผล มีพื้นที่ประมาณ 3.3 ไร่ จัดแสดงสายพันธุ์ไม้ผลแบบปลูกแปลงใหญ่และสภาพปลูกในโรงเรือน ซึ่งประกอบไปด้วย มะม่วง โกโก้ มะเฟือง น้อยหน่า อะโวคาโด หม่อน เอบิว ทุเรียน มังคุด องุ่น มะเดื่อฝรั่ง โดยรูปแบบการจัดแสดงของแต่ละชนิด จะเน้นการจัดการทรงต้น การบำรุงดูแลทรงต้นเพื่อการเพิ่มประสิทธิภาพของผลผลิต ตั้งแต่การเจริญเติบโตจนถึงการเก็บผลผลิตของแต่ละชนิดที่แตกต่างกัน ตลอดฤดูกาล องค์ความรู้และแหล่งเรียนรู้เกี่ยวกับความหลากหลายทางชีวภาพและสิ่งแวดล้อมสวนสมุนไพรการใช้ประโยชน์สมุนไพรรักษาโรคตามกลุ่มอาการ สมุนไพร 9 รสยาสวนสมุนไพรพื้นที่ 3 ไร่ จัดแสดงความหลากหลายของพืชสมุนไพรเพื่อการเรียนรู้ แบ่งออกเป็น 6 โซน 1) โซนสมุนไพรท้องถิ่นบนพื้นที่สูง 2) โซนสมุนไพรประจำบ้าน 3) โซนสมุนไพรตามรสยา 4) โซนสมุนไพรไล่แมลง/สร้างบรรยากาศ 5) โซนสมุนไพรเพื่อการบำบัดจิตใจ 6) โซนผลไม้ให้ประโยชน์ทางยา และมีสมุนไพรแบบแห้งที่จัดแสดงในอาคาร จำแนกตามการใช้ประโยชน์ในทางรักษาโรค สมุนไพรไม้หอม สมุนไพรน้ำมันหอมระเหย สมุนไพรเพื่อสุขภาพ ความงาม เครื่องสำอางและสปา องค์ความรู้และแหล่งเรียนรู้เกี่ยวกับความหลากหลายทางชีวภาพและสิ่งแวดล้อมเรือนร่มไม้ความหลากหลายของพรรณไม้เขตร้อนชื้นเรือนร่มไม้ “สวรรค์แห่งพรรณไม้ร่มชื้น” โดดเด่นด้วยดีไซน์สวนสวยแปลกตา ภายในอาคารพรางแสงขนาด 4 ไร่ รวมถึงการเล่นระดับของ sky walk ในการชมพรรณไม้ก่อเกิดเป็นมิติมุมมองที่แตกต่าง การจัดตกแต่งตามลักษณะวิสัยของกลุ่มพรรณไม้ ผสมผสานได้อย่างลงตัว และง่ายต่อการศึกษาเรียนรู้ ซึ่งมีพรรณไม้ตั้งแต่ขนาดใหญ่จนถึงขนาดเล็กที่จะพึ่งพาอาศัยกัน จำนวนกว่า 2,000 รายการ ซึ่งส่วนใหญ่จะเป็นกลุ่มไม้ใบประดับ หรือที่รู้จักกันในนามของไม้ฟอกอากาศ เมื่อเข้ามาภายในเรือนร่มไม้จะรู้สึกสดชื่น เย็นสบาย รู้สึกผ่อนคลาย และยังได้เรียนรู้พรรณไม้เด่นอีกหลากหลาย เช่น ปาล์มช้างร้องไห้ ปาล์มพระยาถลาง หมากพระราหู กลุ่มฟิโลเดนดรอน อโลคาเซีย อโกลนีมา สับปะรดสี คล้า เฟิน หน้าวัว กระดาด เป็นต้น องค์ความรู้และแหล่งเรียนรู้เกี่ยวกับความหลากหลายทางชีวภาพและสิ่งแวดล้อมเรือนพืชทะเลทรายความหลากหลายสายพันธุ์ของพืชทะเลทรายพื้นที่การจัดแสดงพฤกษศาสตร์และความหลากหลายของพืชทะเลทราย พืชทนแล้ง เช่น กระบองเพชรหลากหลายสายพันธุ์ ซากัวโร กระบองเพชรยักษ์ ต้นปีศาจทะเลทราย ต้นเบาบับ อากาเว่ ต้นเลือดมังกร ลิ้นมังกร เป็นต้น โดยมีการจัดแสดงภายในเส้นทางเรียนรู้ทั้งรูปแบบภายในอาคาร (Indoor) และกลางแจ้ง (Outdoor) ท่ามกลางบรรยากาศแบบธรรมชาติของทะเลทราย พร้อมทั้งเรียนรู้การปรับตัวสุดมหัศจรรย์ของพืชกลุ่มทนแล้ง และความหลากหลายทางสายพันธุ์ไปตลอดเส้นทาง องค์ความรู้และแหล่งเรียนรู้เกี่ยวกับความหลากหลายทางชีวภาพและสิ่งแวดล้อมเรือนพืชไร้ดินเทคโนโลยีการปลูกพืชแบบไม่ใช้ดินโรงเรือนสาธิตการปลูกพืชแบบไม่ใช้ดิน (Soilless Culture) ในระบบ Hydroponics และ Substrate Culture ซึ่งเป็นการปลูกพืชในน้ำและในวัสดุทดแทนดิน โดยเติมสารละลายธาตุอาหารให้ต้นพืชด้วย โดยมีการสาธิตการปลูกผักสลัด ระบบ Hydroponics ในรูปแบบ NFT หรือแบบรางน้ำตื้น (เป็นระบบน้ำวน) การสาธิตการปลูกผักในระบบน้ำนิ่ง และการสาธิตปลูกแตงกวา มะเขือเทศเชอรี่ และเมล่อน ตามฤดูกาลผลิต ในระบบ Substrate Culture องค์ความรู้และแหล่งเรียนรู้เกี่ยวกับความหลากหลายทางชีวภาพและสิ่งแวดล้อมโดมกุหลาบกุหลาบพันธุ์การค้าที่ส่งเสริมให้ปลูกเพื่อสร้างรายได้แก่เกษตรกรบนพื้นที่สูงโดมกุหลาบ (Rose Paradise) ที่บรรยากาศภายในและรอบๆ ตกแต่งภูมิทัศน์ด้วยกุหลาบนานาพันธุ์ จัดเป็นสวนหย่อม มุมนั่งเล่น และเส้นทางเดินชมสวน จัดแสดงสายพันธุ์กุหลาบกว่าสี่ร้อยสายพันธุ์ ที่รวบรวมมาจากสายพันธุ์ทางการค้าของมูลนิธิโครงการหลวงที่ส่งเสริมและสนับสนุนให้เกษตรกรบนพื้นที่สูงปลูกเพื่อสร้างรายได้ และสายพันธุ์ทางการค้าจากร้านค้าเอกชนhttp://www.royalparkrajapruek.org/Park/view/2 องค์ความรู้และแหล่งเรียนรู้เกี่ยวกับความหลากหลายทางชีวภาพและสิ่งแวดล้อมอาคารโลกแมลงวิวัฒนาการของแมลง ความสำคัญและประโยชน์ของแมลงต่อระบบนิเวศ การปรับตัวและการสื่อสารของแมลง อาคารนิทรรศการบอกเล่าเรื่องราว วิวัฒนาการ การปรับตัวของแมลงตั้งแต่ยุคเริ่มต้น สู่การเข้าใจระบบนิเวศอันเป็นแหล่งที่อยู่อาศัย สัมผัสและเรียนรู้ผ่านกิจกรรมที่หลากหลาย จนเข้าใจถึงการปรับตัวเพื่อความอยู่รอด ตระหนักถึงผลเสียจากการหายไปของแมลง นำไปสู่การอนุรักษ์และอยู่ร่วมกันระหว่างมนุษย์และแมลงอย่างยั่งยืน แบ่งเป็น 7 โซน 1) กำเนิดสิ่งมีชีวิต (Bug evolution) 2) ความสัมพันธ์ของแมลงกับระบบนิเวศ (Bug empire) 3) กิจกรรมสร้างการรับรู้ในรูปแบบเกม (Play & AC) 4) ความหลากหลายของแมลง (Art of living) 5) ภาพยนต์สั้นอะนิเมชั่น 6) เพาะเลี้ยงแมลง (RAISING BUG WITH US) และ 7) ห้องเรียนธรรมชาติ ( Bug conservatory) องค์ความรู้และแหล่งเรียนรู้เกี่ยวกับความหลากหลายทางชีวภาพและสิ่งแวดล้อมอาคารเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อพืชเทคโนโลยีการขยายพันธุ์พืชแบบรวดเร็ว ปลอดเชื้อโรคอาคารห้องปฏิบัติการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อพืช สาธิตวิธีการขยายพันธุ์พืช โดยการนำชิ้นส่วนของพืชได้แก่ ลำต้น ยอด ตาข้าง ดอก ใบ มาเพาะเลี้ยงบนอาหารสังเคราะห์ ภายใต้สภาวะที่ควบคุมในเรื่องของความสะอาดแบบปลอดเชื้อ ควบคุมอุณหภูมิ และแสง เพื่อให้ชิ้นส่วนเหล่านั้นสามารถเจริญและพัฒนาเป็นต้นพืชที่สมบูรณ์ สามารถนำออกปลูกในสภาพธรรมชาติได้ แบ่งพื้นที่เป็น 3 ส่วนตามการใช้งาน ดังนี้ 1) ห้องเตรียมอาหารสังเคราะห์ (Laboratory or Preparation room) 2) ห้องย้ายเนื้อเยื่อหรือห้องถ่ายเนื้อเยื่อพืช (Clean room or Transfer room) 3) ห้องเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อพืช (Culture room) องค์ความรู้และแหล่งเรียนรู้เกี่ยวกับความหลากหลายทางชีวภาพและสิ่งแวดล้อมอาคารปฏิบัติการดินและปุ๋ยการบริหารจัดการขยะอินทรีย์ การทำปุ๋ยหมักจากเศษวัสดุอินทรีย์ การผลิตถ่านชีวภาพเพื่อการกักเก็บคาร์บอน ลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก พื้นที่บริหารจัดการทรัพยากรอย่างยั่งยืน โดยมีการคัดแยกเศษวัสดุอินทรีย์จากการดำเนินงานของอุทยานหลวงราชพฤกษ์ ซึ่งจะมีชีวมวลอยู่หลักๆ 12 ประเภท นำไปใช้ผลิตปุ๋ยอินทรีย์ 6 ประเภท ได้แก่ ใบไม้แห้ง ใบไม้ดิบ หญ้าตัดแต่ง หญ้ารื้อถอน ไม้ดอกไม้ประดับ และผลไม้ และนำไปผลิตถ่านชีวภาพ เป็นวัสดุคลุมดิน และผสมวัสดุปลูก 6 ประเภท ได้แก่ ทางปาล์ม ทางมะพร้าว กิ่งไม้ทั่วไป ไม้ไผ่ รากไม้ และต้นปาล์ม นำไปหมุนเวียนใช้ในอุทยานหลวงราชพฤกษ์ เพื่อลดการใช้ปุ๋ยเคมีและส่งเสริมการทำเกษตรอินทรีย์อย่างยั่งยืน ลดปัญหาสิ่งแวดล้อม องค์ความรู้และแหล่งเรียนรู้เกี่ยวกับศิลปวัฒนธรรมหอคำหลวง ศิลปะและสถาปัตยกรรมล้านนาประยุกต์หอคำหลวงเป็นสถาปัตยกรรมแบบล้านนาที่หาชมได้ยาก มีแนวคิดในการสร้างมาจากคุ้มหลวงซึ่งเปรียบเสมือนที่ออกว่าราชการของกษัตริย์ล้านนาในอดีต สร้างขึ้นเพื่อเฉลิมพระเกียรติฯ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร เนื่องในวโรกาสจัดงานฉลองสิริราชสมบัติครบ 60 ปี ในปีพุทธศักราช 2549 และทรงเจริญพระชนพรรษา 80 พรรษา ในปีพุทธศักราช 2550 ชั้นบน เรียกว่า หอคำ จัดให้เป็นหอเฉลิมพระเกียรติฯ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 9 ที่มีผนังภายในแสดงภาพจิตรกรรมลงรักปิดทองแบบไทยกำมะลอ บอกเล่าเรื่องราวของพระองค์ท่าน ขณะทรงงานและเสด็จพระราชดำเนินไปทรงตรวจเยี่ยมโครงการในพระราชดำริในท้องถิ่นต่างๆ จำนวน 38 ภาพ จุดเด่นภายในหอคำ คือ ต้นบรมโพธิสมภาร ที่สื่อถึงการทรงงานของพระองค์ท่านตลอดระยะเวลาที่ทรงครองราชย์ และ พระพุทธรูปปางประทานพร ภปร. ซึ่งเป็นพระพุทธรูปจำลองจากองค์พระพุทธรูปที่ในหลวงรัชกาลที่ 9 ทรงออกแบบและควบคุมการหล่อด้วยพระองค์เอง โดยพระพุทธรูปองค์แรกทีท่านทรงออกแบบและควบคุมการหล่อ ได้นำไปประดิษฐานเป็นพระประธานที่วัดเทวสังฆาราม จ.กาญจนบุรีhttp://www.royalparkrajapruek.org/About#Tower องค์ความรู้และแหล่งเรียนรู้เกี่ยวกับศิลปวัฒนธรรมเรือนไทย 4 ภาคสถาปัตยกรรมการสร้างเรือนไทยการจำลองบ้านไทย ตามลักษณะทางสถาปัตยกรรมที่โดดเด่นของแต่ละภูมิภาค โดยแบบบ้านของแต่ละภาคมีความแตกต่างกัน สอดคล้องกับสภาพสังคมวัฒนธรรมและสิ่งแวดล้อมของภูมิภาคนั้นๆ เป็นเอกลักษณ์เรือนไทยที่โดดเด่น ของเรือนไทยภาคเหนือ เรือนไทยภาคอีสาน เรือนไทยภาคใต้ และเรือนไทยภาคกลาง แต่มีลักษณะร่วมกันคือ เป็นเรือนเครื่องสับ ยกใต้ถุนสูงเพื่อป้องกันน้ำท่วมและระบายความร้อน องค์ความรู้และแหล่งเรียนรู้เกี่ยวกับศิลปวัฒนธรรมสวนนานาชาติสถาปัตยกรรมนานาชาติ 22 ประเทศพื้นที่จัดแสดงของมิตรประเทศที่มาร่วมเฉลิมฉลองในวโรกาสมหามงคลที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 9 ทรงครองราชย์สมบัติครบ 60 ปี ในปี พ.ศ. 2549 เป็นการจัดแสดงสวน พืชพรรณเด่นและสถาปัตยกรรมที่เป็นเอกลักษณ์ของประเทศต่างๆ จำนวน 22 ประเทศ